Diabeta.net

Svi lekovi u tabletama (pilule), koji se upotrebljavaju za lečenje šećerne bolesti nose zajednički medicinski naziv oralni ili peroralni antidijabetici (per os = preko usta, antidijabetik = protiv dijabetesa). Ovi lekovi se primenjuju samo kod onih dijabetičara koji imaju sposobne ćelije u gušterači (pankreasu) da proizvode insulin, ali ga one proizvode u nedovoljnoj količini za tekuće potrebe organizma u prerađivanju šećera, što je i razlog za pojavu dijabetesa.

Neki oralni antidijabetici ispoljavaju svoje delovanje utičući direktno na gušteraču, dok drugi razvijaju svoj uticaj preko delovanja na periferiju (uticaj na preradu šećera u ćelijama).
Oralni antidijabetici iz grupe sulfonilurejskih spojeva utiču direktno na gušteraču i stimulišu njene ćelije na zadovoljavajuću prozvodnju insulina. Oralni antidijabetici iz grupe bigvanidskih spojeva utiču na preradu (metabolizam) šećera u ćelijama tkiva u smislu njegovog boljeg iskorišćavanja za energetske potrebe (utiču na smanjenje proizvodnje glukoze u jetri). Ovi lekovi imaju i nepovoljne, uzgredne efekte delovanja, pa se upotreba ograničeno primenjuje.

Zatim, postoje i oralni antidijabetici koji utiču na poboljšanje senzitivnosti na insulin, kao i pojedini inhibitori, koji usporavaju varenje ugljenih hidrata.

Prema dužini delovanja svi tabletirani lekovi se dele na:

1. kratkodelujuće – dužina delovanja od 7 do 10 časova, i
2. dugodelujuće – dužina delovanja do 36 časova
3. Kratkodelujući se uzimaju 2 – 3 puta dnevno, a dugodelujući samo jednom dnevno. I jedni i drugi lekovi imaju “preklapajući” efekat delovanja, odnosno početni efekat delovanja uzete doze poklapa se sa završenim efektom delovanja prethodne doze leka.

Količinu i vrstu leka u odnosu na stanje šećerne bolesti određuje lekar specijalista (dijabetolog, endokrinolog, internista, specijalista opšte medicine) ili lekar opšte prakse (nadležni lekar) pre prijave bolesnika lekaru specijalisti.

Oralni antidijabetici se uzimaju neposredno posle uzetog obroka hrane, kako bi svojim delovanjem podstakli odgovarajuće ćelije gušterače na “dopunsko” izlučivanje insulina. Svaki drugi način uzimanja ovih lekova ima za posledicu izmenjen način delovanja, a posebno je štetno za zdravlje uzimati lekove bez propratnog obroka hrane. Redovno uzimanje leka na način koji je za njega propisan (uz odgovarajuću dijetu) garancija je da stanje šećerne bolesti bude najpovoljnije regulisano.