Diabeta.net

Prevela i priredila: Jelena Ban

Zdrave beta ćelije koje proizvode insulin u pankreasu imaju relativno dug vek i pod normalnim uslovima se ne repliciraju. Svaki gubitak beta ćelija je, zbog toga, obično trajan. U slučaju dijabetesa tip 1, na primer, uništenje beta ćelija od strane samog imunog sistema je trajno.

Ispitivanjima na mišjem dijabetesu tip1, istraživači su otkrili da se alfa ćelilje u pankreasu mogu regenerisati u beta ćelije koje proizvode insulin. Pošto su sve beta ćelije uništene primenom posebnog toksina da bi se izazvao životinjski model dijabetesa tip 1, preostale alfa ćelije u pankreasu koje toksin nije uništio, pretvorile su se tokom vremena u beta ćelije. Pretvaranje je praćeno upotrebom posebnog markera koji je smešten u alfa ćelije posle uništavanje beta ćelija.
Pedro Herera i kolege sa švajcarskog Medicinskog fakulteta Univerziteta u Ženevi su sproveli ovo istraživanje. Studija je objavljena 4.aprila u onlajn izdanju časopisa Nature.
Ova studija je prva koja pokazuje da se pretvaranje alfa ćelija u beta ćelije može dogoditi spontano, bez genetske manipulacije.
Alfa ćelije u pankreasu inače proizvode glukagon, dok su beta ćelije odgovorne za proizvodnju insulina. Pošto je insulin neophodan za preživljavanje, životinjama je tokom istraživanja davan insulin posle uništenja beta ćelija. Polako, kako su se alfa ćelije pretvarale u beta ćelije, bilo im je potrebno sve manje insulina sve dok više nije bio neophodan.
Jedna od prepreka primeni ovog otkrića jeste da se reakcija imunog sistema na beta ćelije nastavlja bez obzira na izvor beta ćelija. Transplantirane beta ćelije, na primer, imuni sistem napada i posle izvesnog vremena ih uništava.
Proces pretvaranja alfa ćelija se sada ispituje u laboratoriji i može se oceniti da je ovo potencijalni metod za proizvodnju novih beta ćelija za lečenje dijabetesa. Ovo istraživanje se može sprovesti ili u uslovima diferencijacije u laboratorijskim posudama ili u izazvanoj regeneraciji u životinjskom organizmu. Drugi program, sa ciljem sprečavanja delovanja imunog sistema na uništavanju ćelija bi se morao sprovoditi u isto vreme, kako bi se zaštitile novoformirane beta ćelije.

[Diabetes Health, dr Rasel Filips, 09.04.2010.]